HTM-10

Hoera! Tram en auto ondergronds:

door Joop Peeters.

Het is zo ver. Naar een plan uit 1989 en daadwerkelijke stappen in 1991 liggen er in hartje ‘s-Gravenhage 1250 meter tramtunnel en 600 meter parkeergarage met als diepste punt 13,50 meter onder de straat bij station Spui.

In 1989 dacht de Haagse gemeenteraad vooruit en probeerde in de toekomst te kijken en voorspelde dat het aantal passagiers per tram zou verdubbelen en het aantal verkeerbewegingen op het kruispunt Spui en Grote Markt zou ook zeer sterk toenemen. Die voorspellingen zijn niet uitgekomen. Voorspellingen blijven mensenwerk en worden gedaan door profeten, die brood eten. Uiteindelijk is nu gerealiseerd een vereenvoudigd plan van een stad onder de grond, maar wel een plan dat het hart van de stad met het bedrijfsleven voor iedereen beter bereikbaar maakt. De grote warenhuisconcerns waren vanaf het begin enthousiast mits niet alleen de tram ondergronds ging maar ook auto’s ondergronds geparkeerd zouden kunnen worden en tram- en autopassagiers door middel van roltrappen voor de deur van de winkels gebracht werden. Het overleg tussen gemeentebestuur en bedijfsleven liep niet altijd soepel en werd zelf goed verstoord toen er ernstige vertragingen kwamen bij de bouw en de warenhuizen soms zeer moeilijk bereikbaar bleken. De bouwers van de tramtunnel kregen een grote vijand, dat was het grondwater. Dat zorgde voor een zwevende tunnelgang en tevens een lekkende. Om dat op te lossen was een bedrag nodig van ruim 65 miljoen euro en de gemeenteraad stelde dat bedrag beschikbaar omdat daarna het grondwater bedwongen was. Het pakte helaas anders uit. Het was het ontstaan van de Tunnelguppen, want eerlijk is eerlijk een Hagenaar blijft lachen ook al staat het grondwater aan zijn lippen.

In maart 1996 start minister Joritsma de tunnelbouw. In 1997 is er al een klein lekje onder de Prinsegracht, in 1998 onder de Kalvermarkt. Verzekeringsmaatschappijen weigeren de schade te vergoeden. In mei 2003 stroomt het water dat in tunnelbuis onder de Kalvermarkt staat het in aanbouw zijnde Station Spui in. In september 2001 wordt besloten met werken onder verhoogde luchtdruk en in juni 2002 is dat succesvol zodat in juli van dit jaar gepogd wordt de eerste tram door de tunnel te laten rijden. Helaas gaat het feest niet door omdat Den Haag getroffen wordt door enige wolkbreuken. Men was duidelijk toch nog iets vergeten! Gelukkig kan de eerste proefrit wel op 20 juli plaatsvinden. Inmiddels zijn er schadeclaims ingediend tot een bedrag van ruim 20 miljoen euro en de vraag is nog steeds of die claims gedekt worden door de verzekering.

Maar nu gaan de tramlijnen 2, 3 en 6 ondergronds en halteren bij de ondergrondse stations Spui en Grote Markt. Die perrons op beide stations hebben twee halteplaatsen en zijn 110 meter lang. De twee stations en de parkeergarages staan onder permanente bewaking. Alleen al op de stations zijn 28 camera’s aangebracht. Op alle perrons zijn noodknoppen, waardoor er een directe verbinding is met de HTM. De opzet is dat nu snel de tramrails weggehaald worden op de begane grond, maar het kan zijn dat ze nog een tijdje blijven liggen, want na alle tegenslagen wil de HTM de mogelijkheid hebben bij calamiteiten ondergronds bovengronds te kunnen rijden. De tramtunnel, nu alleen nog voor het stadsverkeer, wordt in de toekomst ook gebruikt voor Randstad Rail, de tramtrein onder andere naar Rotterdam-Hofplein en Zoetermeer.

De HTM is weer helemaal bij de tijd en nu in Den Haag alles op wieletjes rijdt, kan ook meer aandacht besteed worden aan de buitenlijnen van de HTM zoals de verbinding Gouda-Leiden, maar dat is een ander verhaal. In deze afleveringen hebben we getracht een beknopte beschrijving te geven van het railvervoer in Den Haag van paardentram, via stoom-, accu- en electrische tram naar de ondergrondse tram. Voor velen is een droom werkelijkheid geworden.